සංස්කාරයන්ගේ අනිත්ය හා අනාත්ම බව අවබෝධ වීම, දුක්ඛය හටගැනීමට ප්රතිලෝමව සමානුපාතික වේ
බුදුදහමට අනුව ලෝකය සහ සත්ත්වයා විමසා බැලීමේදී ත්රිලක්ෂණය පිළිබඳ අවබෝධය ප්රධාන තැනක් ගනී. බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කර වදාළ පරිදි ලෝකයේ පවතින සියලුම හේතූන්ගෙන් හටගත්...
නිවන් දකිනකම් අපි මැරෙන්නේ නෑ
ලෝකයාගේ සාමාන්ය සම්මුති අදහසට අනුව "මැරෙනවා" යනු ශාරීරික ඉන්ද්රියයන්ගේ ක්රියාකාරීත්වය නතර වී, අවසාන හුස්ම පොද වාතලයට මුසු වී, සියල්ල අවසන් වීමයි. නමුත් බුදුදහමේ අභිධර්මයේ...
චතුරාර්ය සත්යය, දුක, තණ්හාව සහ ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය
ප්රස්ථාවනාව
අපගේ ජීවිතයේ දුකක් ඇත. එය ත්රිවිධාකාර වේ: විඳීම නිසා ඇතිවන දුක, වෙනස්වීම නිසා ඇතිවන දුක, හේතූන් නිසා සකස් වූ සියලු සංස්කාර ධර්මයන්ගේ (පැවැත්මේ) සහජ...
පට්ඨාන මහා ප්රකරණය සහ සූවිසි ප්රත්යධර්ම
අභිධර්ම පිටකයට අයත් සත්වන මෙන්ම අවසාන ප්රකරණය වන පට්ඨාන පාලිය, බුදුදහමේ පවතින දර්ශනික මෙන්ම මනෝවිද්යාත්මක ගැඹුර විදහා දක්වන අතිශය වැදගත් නිබන්ධනයකි. මෙයට 'මහා ප්රකරණය'...
විශුද්ධිමාර්ගය අනුව ආනාපාණසති භාවනා ක්රමවේදය
ආනාපාණසති භාවනාව හෙවත් ආශ්වාස ප්රශ්වාසය අරමුණු කරගනිමින් සිහිය පිහිටුවීමේ පිළිවෙත, ථෙරවාදී බුදුදහමේ පරම ප්රායෝගික අත්පොත ලෙස සැලකෙන 'විශුද්ධිමාර්ගය' තුළ අතිශය සවිස්තරාත්මකව විග්රහ කර ඇත....
විශුද්ධිමාර්ගය අනුව චරිත හඳුනා ගැනීම සහ මනෝවිද්යාත්මක විග්රහය
අනුරාධපුර මහා විහාර සම්ප්රදායේ ශ්රේෂ්ඨතම ග්රන්ථය ලෙස සැලකෙන විශුද්ධිමාර්ගය, පස්වන සියවසේදී මහා තේර බුද්ධඝෝෂ හිමියන් විසින් රචනා කරන ලද්දකි.1 මෙම ග්රන්ථය හුදෙක් ධර්ම කරුණු...
භවංග සෝතය සහ ජවන ශක්තිය: සංසාර ගමනේ විද්යාත්මක විග්රහය
මනුෂ්ය සිතේ අභ්යන්තර ක්රියාකාරිත්වය සහ කර්ම ශක්තිය ගොඩනැගෙන ආකාරය පිළිබඳ බුදුදහමේ එන විද්යාත්මක විග්රහය "අභිධර්මය" තුළ මනාව පැහැදිලි කෙරේ. අපගේ පියවි ඇසට නොපෙනෙන සිතේ...
චිත්ත වීදියක ඇති සිත් වල කෘත්ය සංග්රහය
චුති සිත - භවය කෙළවර කිරීම/භවයෙන් පහවීම
ප්රතිසන්ධි සිත - මරණයෙන් සිත් පරම්පරාව සිඳී යන්නට නොදී වර්තමාන භවය හා අනාගත භවය සම්බන්ධ කිරීම
භවාඞ්ග සිත -...
මානසික දුක යනු?
"මානසික දුක" හෙවත් "සිතේ ඇතිවන අමිහිරි ස්වභාවය" හෙවත් "දෝමනස්ස" යන්න බෞද්ධ මනෝවිද්යාව සහ අභිධර්මය තුළ ඉතා ගැඹුරින් විග්රහ කරන වචනයකි.
මෙය ප්රධාන කරුණු කිහිපයක් ඔස්සේ...
පටිච්චසමුප්පාදය නම් කවරේද
පටුන
පටිච්චසමුප්පාදය නම් කවරේද? පටිච්චසමුප්පාද ධර්මයේ මූලික අර්ථය හා එහි පරම වැදගත්කම හැඳින්වීම පටිච්චසමුප්පාදය නම් කවරේද?o අනුලෝමවo ප්රතිලෝමව විස්තර කිරීම අවිද්යා පච්චයා සංඛාරා
අවිද්යාව (Ignorance)
සංස්කාර...
